حکمت های علوی - جواب نمى‏دانم

امام على علیه السلام فرمود:

لايَسْتَحْيِيَنَّ أَحَدٌ إِذا سُئِلَ عَمَّا لايَعْلَمُ أَنْ يَقُولَ: لاأَعْلَمُ.

هرگاه از كسى سؤالى شد درباره چيزى كه نمى‏داند، از گفتن نمى‏دانم خجالت نكشد (و بگويد: نمى‏دانم).

غررالحكم ج۶ ص۲۷۷

شرح حدیث

كليد گنجينه دانشها، سؤال است.

پرسيدن نيز، نشانه تواضع و دورى از تكبر و غرور است.

نه انسان داناى همه چيز است، و نه بى‏نياز از پرسيدن، پس بايد آنچه را نمى‏دانيم بپرسيم و اگر از چيزى كه نمى‏دانيم بپرسند، با شجاعت و فروتنى، بگوييم: نمى‏دانم.

يكى از شاگردان مفسر بزرگوار، مرحوم علامه طباطبايى درباره استادش مى‏گويد: ما از زبان ايشان، كلمه نمى‏دانم را زياد مى‏شنيديم...

كلمه‏اى كه گفتن آن براى برخى بسيار سنگين است و حاضرند در برابر سؤال ديگران هزاران رطب و يابس و راست و دروغ و آسمان و ريسمان ببافند، ولى يك كلمه نمى‏دانم نگويند، چرا كه مى‏ترسند به موقعيت آنان لطمه وارد شود، در حالى كه به اشتباه انداختن مردم و جوابهاى حساب نشده و ناپخته، بدتر و زيان‏بارتر است.

آنكه از گفتن نمى‏دانم شرم دارد، گرفتار نوعى احساس كاذب و فريب دهنده و غرور است، غرورى كه گاهى با مغز، انسان را برزمين مى‏كوبد!

آيا دروغ بافتن و نظر دادن درباره چيزى كه در حوزه دانش و تخصص انسان نيست شرم‏آورتر است، يا اعتراف به ندانستن؟! آن دروغ و فريب است، اين صداقت و راستى.

امان از دست شيطان، كه گاهى كار را بر خود انسان هم مشتبه مى‏كند!

وقتى همه چيز را نمى‏دانيم، چرا تلاش كنيم كه خويشتن را داناى همه اسرار و صاحب‏نظر و مطلع از هر چيز بشناسانيم؟

آيا اين فريب خود و فريب مردم نيست؟

منبع: حکمت های علوی (ترجمه و توضیح چهل حدیث از امام علی علیه السلام)، جواد محدثی.

0 دیدگاه

دیدگاه خود را بنویسید
https://samtekhoda.com